Θεωρίες και μοντέλα τροποποίησης συμπεριφοράς στην προαγωγή υγείας – η περίπτωση διαχείρισης της υπερβαρότητας και της παχυσαρκίας σε ενήλικες
Theories and models of behavior modification in health promotion – The management of overweight and obesity in adults
Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία
Συγγραφέας
Αϊβαλιώτη, Ανδριανή
Ημερομηνία
2025-03-04Επιβλέπων
Λάγιου, ΑρετήΛέξεις-κλειδιά
Υπερβαρότητα ; Παχυσαρκία ; Ενήλικες ; Μοντέλα τροποποίησης συμπεριφοράς ; Θεωρίες συμπεριφοράς ; Θεωρίες τροποποίησης συμπεριφοράς ; Theory behavior change ; Model behavior change ; Overweight ; Obesity management ; AdultsΠερίληψη
Εισαγωγή: Οι θεωρίες και τα μοντέλα τροποποίησης συμπεριφοράς είναι
επιστημονικά πλαίσια που στοχεύουν στην κατανόηση και στην αλλαγή κατεύθυνσης
της ανθρώπινης συμπεριφοράς, χρησιμοποιούνται ως εργαλεία για την ανάπτυξη
στρατηγικών και παρεμβάσεων προώθησης υγιών συμπεριφορών και μείωσης των
επιβλαβών συμπεριφορών. Η εφαρμογή των θεωριών και μοντέλων τροποποίησης
συμπεριφοράς, συμβάλουν στην αποτελεσματική διαχείριση της υπερβαρότητας και
της παχυσαρκίας και να βελτιώνουν την ποιότητα ζωής.
Σκοπός: Η αξιοποίηση των θεωριών και των μοντέλων τροποποίησης συμπεριφοράς
στην περίπτωση διαχείρισης της υπερβαρότητας και της παχυσαρκίας σε ενήλικες.
Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση σύμφωνα με τις
κατευθυντήριες γραμμές PRISMA 2020. Η αναζήτηση της αρθρογραφίας διεξήχθη
στις ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων PubMed και Scopus με τις παρακάτω λέξεις
κλειδιά “behavior change” OR “behaviour change” AND theory OR model AND
overweight AND “obesity management” AND adults AND RCT. Τα φίλτρα
αναζήτησης για την επιλογή των άρθρων είναι η Αγγλική γλώσσα, το έτος
δημοσίευσης 2014-2024, η ελεύθερη διαθεσιμότητα πλήρους κειμένου, οι μελέτες να
αφορούν ενήλικες και τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές. Η τελική αναζήτηση
πραγματοποιήθηκε στις 31/10/2024.
Αποτελέσματα: Συμπεριλήφθηκαν 19 μελέτες που πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης
και ανταποκρίνονται στο σκοπό της συστηματικής ανασκόπησης. Εντοπίσαμε
θεωρίες και μοντέλα τροποποίησης συμπεριφοράς που χρησιμοποιήθηκαν σε
στρατηγικές και παρεμβάσεις που στοχεύουν στη μείωση του βάρους, συμβάλλοντας
θετικά στη διαχείριση της υπερβαρότητας και της παχυσαρκίας.
Συζήτηση: Οι θεωρίες τροποποίησης συμπεριφοράς είναι αποτελεσματικές για την
διαχείριση του βάρους, εφόσον προσαρμόζονται στις ανάγκες των ατόμων, σε
συνδυασμό με την τεχνολογία, την κοινωνική υποστήριξη και των στοχευμένων
στρατηγικών και παρεμβάσεων συμπεριφορικού τρόπου ζωής που περιλαμβάνουν
υγιεινή διατροφή και σωματική δραστηριότητα.
Λέξεις-Κλειδιά: θεωρίες και μοντέλα τροποποίησης συμπεριφοράς, υπερβαρότητα,
παχυσαρκία, ενήλικες, τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές
Περίληψη
Introduction: Behavior modification theories and models are scientific frameworks
aimed at understanding and changing the direction of human behavior, used as tools
to develop strategies and interventions to promote healthy behaviors and reduce
harmful behaviors. The application of behavioural modification theories and models
contribute to the effective management of overweight and obesity and improve
quality of life.
Purpose: The use of behavior modification theories and models in the management of
overweight and obesity in adults.
Methods: It was conducted according to the PRISMA 2020 guidelines. The article
search was conducted in the online databases PubMed and Scopus with the following
keywords “behavior change” OR “behaviour change” AND theory OR model AND
overweight AND “obesity management” AND adults AND RCT. The search filters
for selecting articles are English, publication year 2014-2024, full text freely
available, studies involving adults and randomized controlled trials. The final search
was conducted on 31/10/2024.
Results:Nineteen studies were included that met the inclusion criteria and met the
purpose of the systematic review. We identified theories and models of behavior
modification that were used in strategies and interventions that target weight loss,
making a positive contribution to the management of overweight and obesity.
Discussion: Behavior modification theories are effective for weight management
when they are tailored to the needs of individuals, combined with technology, social
support, and targeted behavioral lifestyle strategies and interventions that include
healthy eating and physical activity.
Keywords: theory and model behavior change, behaviour change, overweight,
obesity management, adults, Randomized Controlled Trial