Διερεύνηση των στάσεων απέναντι στο θάνατο μεταξύ Ογκολογικών και μη Ογκολογικών νοσηλευτών
Investigating oncology and non-oncology nurses death attitudes
![Thumbnail](/xmlui/bitstream/handle/11400/1525/Louka_18023.pdf.jpg?sequence=4&isAllowed=y)
Keywords
Θάνατος ; Στάσεις ; Αντιλήψεις ; Νοσηλευτικό ΠροσωπικόAbstract
Εισαγωγή: Οι νοσηλευτές γενικά που εργάζονται σε γενικά και ειδικά νοσοκομεία αντιμετωπίζουν συχνά τον θάνατο ασθενών τους. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι στάσεις του νοσηλευτικού προσωπικού απέναντι στο θάνατο, επηρεάζονται από διάφορα δημογραφικά χαρακτηριστικά και από τις προσωπικές πεποιθήσεις και εμπειρίες τους.
Σκοπός: μελέτης ήταν η διερεύνηση των στάσεων απέναντι στο θάνατο που έχουν οι ογκολογικοί και μη ογκολογικοί νοσηλευτές του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ- ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ», του Γενικού Αντικαρκινικού-Ογκολογικού Νοσοκομείου Αθηνών «ΑΓ.ΣΑΒΒΑΣ» και του Ειδικού αντικαρκινικού νοσοκομείου Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ».
Μεθοδολογία: Στη παρούσα έρευνα έλαβαν μέρος συνολικά 210 νοσηλευτές και βοηθοί νοσηλευτών που εργάζονταν στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ- ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ», στο Γενικό Αντικαρκινικό- Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών «ΑΓ. ΣΑΒΒΑΣ» και στο Ειδικό Αντικαρκινικό Νοσοκομείο Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ». Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από τον Ιονίου μέχρι και τον Οκτωβρίου 2020. Τα εργαλεία που χρησιμοποιήθηκαν ήταν ένα ερωτηματολόγιο με τα δημογραφικά χαρακτηριστικά και το ερωτηματολόγιο Death Attitude Profile-Revised (DAP-R) για την αξιολόγηση των στάσεων του προσωπικού απέναντι στο θάνατο . Η συλλογή των δεδομένων έγινε σε ώρα επιλογής των συμμετεχόντων, οι οποίοι ενημερώθηκαν για το σκοπό της έρευνας και υπέγραψαν γραπτή συγκατάθεση. Η στατιστική ανάλυση έγινε με το στατιστικό πακέτο SPSS v. 22.0.
Αποτελέσματα: Το δείγμα αποτέλεσαν 210 νοσηλευτικό προσωπικό όλων των βαθμίδων εκ των οποίων το 61,4% εργάζονταν στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ- ΟΦΘΑΛΜΙΑΤΡΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ- ΠΟΛΥΚΛΙΝΙΚΗ» το 28,6% στο Γενικό Αντικαρκινικό- Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών «ΑΓ.ΣΑΒΒΑΣ» και μόλις το 10% στο Ειδικό αντικαρκινικό νοσοκομείο Πειραιά «ΜΕΤΑΞΑ». Η πλειοψηφία ήταν γυναίκες (86,7%) και η μέση ηλικία (σταθερή απόκλιση) ήταν 43(9,9) έτη. Το 97,1% ήταν Ελληνικής εθνικότητας, 49,0% ήταν πτυχιούχοι νοσηλευτές (απόφοιτοι ΤΕΙ/ Πανεπιστήμιου) και 30,8% ήταν βοηθοί νοσηλευτών (απόφοιτος ΙΕΚ/ διετούς εκπαίδευσης). Το 84,6% δήλωσαν ότι είχαν βιώσει κάποια απώλεια αγαπημένου προσώπου και 54,2% δήλωσαν ότι έλαβαν βοήθεια/ καθοδήγηση για τη διαχείριση των περιπτώσεων ασθενών τελικού σταδίου. Η συχνότητα εβδομαδιαίας επαφής τους με ασθενή που κατέληξε ήταν 1 (0-3). Δεν βρέθηκε διαφορά μεταξύ Ογκολογικών και μη Ογκολογικών νοσηλευτών όσον αφορά τις στάσεις τους προς το θάνατο. Διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση μεταξύ της βαθμολογίας των συμμετεχόντων στη διάσταση «Φόβος θανάτου» με τις διαστάσεις «Αποφυγή θανάτου», (p<0,001), «Αποδοχή θανάτου», (p<0,001) και «Θάνατος σαν μέσο διαφυγής», (p=0,009) και στη διάσταση «Ουδέτερη αποδοχή» με τις διαστάσεις «Αποδοχή θανάτου», (p= 0,001) και «Θάνατος σαν μέσο διαφυγής», (p<0,001) όπως και στη διάσταση «Αποδοχή θανάτου» με την διάσταση «Θάνατος σαν μέσο διαφυγής» (p<0,001).
Διαπιστώθηκε επίσης, συσχέτιση της στάσης «Αποφυγή θανάτου» (p=0,017) το αν οι συμμετέχοντες είχαν λάβει βοήθεια/ καθοδήγηση με σκοπό τη διαχείριση των περιπτώσεων ασθενών τελικού σταδίου. Στατιστικά σημαντική αρνητική συσχέτιση παρουσιάστηκε στις διαστάσεις «Φόβος θανάτου», (p=0,003) και «Αποφυγή θανάτου», (p=0,004) με τη συχνότητα με την οποία οι συμμετέχοντες έρχονταν σε επαφή με ασθενή που καταλήγει. Επίσης, διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά στην βαθμολογία των συμμετεχόντων στη διάσταση «Φόβος θανάτου», ανάλογα με το εάν έχουν χάσει κάποιο άλλο πρόσωπο(p=0,026) και ανάλογα με την εθνικότητά τους, (p=0,034).
Συμπεράσματα: Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, η στάση απέναντι στο θάνατο είναι ανεξάρτητη από το χώρο εργασίας του νοσηλευτικού προσωπικού (ειδικό ή γενικό νοσοκομείο/ κλινική). Συνεπώς η υποστήριξη του νοσηλευτικού προσωπικού με την κατάλληλη εκπαίδευση, σε όλα τα επίπεδα, σε θέματα που άπτονται του θανάτου και η αποφόρτισή τους, μπορεί να συμβάλλει στην διαχείριση των συναισθημάτων και στην αλλαγή των στάσεων τους απέναντι στο θάνατο. Απώτερος σκοπός είναι η καλύτερη εξατομικευμένη φροντίδα ασθενών τελικού σταδίου αλλά και ασθενών που καταλήγουν, διατηρώντας παράλληλα ένα υγιές νοσηλευτικό προσωπικό.
Abstract
Background. Nurses working in General and Special Oncological Hospital Units cope with end of life and death very often. Several Surveys have claimed that nurse’s toward death are affected by their demographic data and personal beliefs and experience.
Aim: The purpose of the study was to investigate the attitudes towards death of oncology and non-oncology nurses.
Methods: A total of 210 nurses and assistant nurses working at the General Hospital of Athens "EVANGELISMOS ", at the General Anticancer-Oncology Hospital of Athens "Agios Savvas" and at the Special Cancer Hospital of Piraeus" METAXA " took part in the present study. The study was conducted from June to October 2020. It were used the demographic questionnaire and the Death Attitude Profile-Revised (DAP-R) questionnaire to assess staff attitudes toward death. Participants were informed about the purpose of the research and signed a written consent. The statistical analysis was performed with the statistical package SPSS v. 22.0.
Results: The sample consisted of 210 nursing staff of all levels, of which 61.4% worked at the General Hospital of Athens "THE EVANGELISMOS - ATHENS OPHTHALMOLOGY - POLYCLINIC", 28.6% worked at the General Anticancer-Oncology Hospital “Agios Savvas” and 10% worked at the Special Anti-Cancer Hospital of Piraeus "METAXA". The majority were women (86.7%) and the mean age (sd) was 43 (9.9) years. 97.1% were of Greek nationality, 49.0% were graduate nurses (TEI / University graduates) and 30.8% were nursing assistants (IEK graduate / two-year training). 84.6% of the participants had experienced a loss of a loved one and 54.2% had received help / guidance in managing end-of-life patients. The frequency of participants weekly contact with a dying patient was 1 (0-3). No difference was found between Oncology and Non-Oncology nurses in their attitudes toward death. A statistically significant positive correlation was found between the scores of the participants in the dimension "Fear of death" with the dimensions "Avoidance of death", (p <0.001), "Acceptance of death", (p <0.001) and "Death as a means of escape", (p = 0,009) and in the dimension "Neutral acceptance" with the dimensions "Acceptance of death", (p = 0,001) and "Death as a means of escape", (p <0,001) as well as in the dimension "Acceptance of death" with the dimension "Death as means of escape ”(p <0.001). It was also found that the "Avoidance of Death" attitude (p = 0.017) was correlated with whether the participants had received help / guidance in order to manage end-of life patients. Statistically significant negative correlation was presented in the attitude "Fear of death", (p = 0.003) and "Avoidance of death" (p = 0.004) with the frequency with which the participants experience a dying patient. Also, a statistically significant difference was found between participants score in the dimension "Fear of death" and those who lost a loved one (p = 0.026) as well as those with Greek nationality (p = 0.034).
Conclusions: According to our findings, the attitudes towards death is independent of the workplace of the nursing staff (special or general hospital / clinic). Therefore, supporting the nursing staff with appropriate training, at all levels, in matters related to death as well as their psychological support, can help nurses to manage their emotions and also change their attitudes towards death. The ultimate goal on the one hand is the best personalized care at the end-of-life stage and dying patients, and on the other hand to maintain a healthy nursing staff.