Η φοροδιαφυγή στην Ελλάδα της οικονομικής κρίσης και των μνημονίων και η επίδρασή της στην έμμεση φορολογία και στο έλλειμμα ΦΠΑ
Tax evasion in Greece during the economic crisis and memoranda and its impact on indirect taxation and VAT gap
![Thumbnail](/xmlui/bitstream/handle/11400/1550/Zarkadoula_%2001018.pdf.jpg?sequence=4&isAllowed=y)
Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία
Συγγραφέας
Ζαρκαδούλα, Πρεσβεία
Ημερομηνία
2021-10-20Επιβλέπων
Βαβούρα, ΧαρίκλειαΛέξεις-κλειδιά
Φόροι ; Φορολογία ; Φοροδιαφυγή ; Φοροαποφυγή ; Παραοικονομία ; Φόρος Προστιθέμενης Αξίας ; ΦΠΑ ; Έλλειμμα ΦΠΑΠερίληψη
Ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) είναι ο σημαντικότερος φόρος κατανάλωσης που εφαρμόζεται σε όλα σχεδόν τα αγαθά και τις υπηρεσίες που αγοράζονται και πωλούνται για χρήση ή κατανάλωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Ο έμμεσος αυτός φόρος συνεισφέρει σε μεγάλο βαθμό στη διαμόρφωση των φορολογικών εσόδων της χώρας για την κάλυψη των κρατικών δαπανών.
Το 2008 ξέσπασε η έντονη οικονομική κρίση, η οποία προκάλεσε δυσκολίες που συντέλεσαν στη μεγέθυνση της φοροδιαφυγής και της φοροαποφυγής. Στα χρόνια αυτά, το λεγόμενο «έλλειμμα ΦΠΑ» - δηλαδή η συνολική διαφορά μεταξύ των αναμενόμενων εσόδων από τον ΦΠΑ και του ποσού που πραγματικά εισπράχθηκε – παρουσίασε ανησυχητική μεταβολή τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε άλλες χώρες της ΕΕ, οι οποίες απώλεσαν έσοδα από τον ΦΠΑ. Ιδιαίτερα, η Ελλάδα κατέχει μια από τις υψηλότερες θέσεις στην κατάταξη των κρατών – μελών της ΕΕ, όσον αφορά στην εκτίμηση της απώλειας εσόδων από ΦΠΑ. Ο ΦΠΑ αποτελεί βασικότατο φορολογικό έσοδο που αποφέρει σημαντικά ποσά στα δημόσια ταμεία και για το λόγο αυτό, βρίσκεται στο επίκεντρο των φορολογικών ελέγχων των αρμόδιων υπηρεσιών του υπουργείου Οικονομικών και της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων. Συμβάλλει σημαντικά τόσο στον εθνικό προϋπολογισμό, όσο και στον προϋπολογισμό της ΕΕ. Στόχος της παρούσας εργασίας είναι να παρουσιαστούν έννοιες όπως: φόρος, φορολογία, φοροδιαφυγή, παραοικονομία, καθώς και οι λειτουργίες, το έλλειμμα και η σημαντικότητα του ΦΠΑ, λόγω της οποίας ο συγκεκριμένος φόρος βρίσκεται στο στόχαστρο του φοροελεγκτικού μηχανισμού του κράτους. Η σχετική έρευνα πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή στελεχών των κρατικών ελεγκτικών υπηρεσιών, προκειμένου να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα αναφορικά με το μέγεθος της φοροδιαφυγής στην έμμεση φορολογία και την πορεία του ελλείμματος ΦΠΑ.
Περίληψη
Value Added Tax (VAT) is the most important consumption tax applied to almost all goods and services purchased and sold for use or consumption in the European Union (EU). This indirect tax contributes greatly to the formation of the country's tax revenues to cover government spending. In 2008 a deep economic crisis broke out which caused difficulties that resulted in the increase of tax evasion and tax avoidance. In recent years, the so-called "VAT Gap - i.e., the total difference between the expected VAT revenue and the amount actually collected - has shown a worrying change both in Greece and in other EU countries, which have lost VAT revenues. In particular, Greece holds one of the highest positions in the ranking of EU member states in terms of estimating the loss of VAT revenues. VAT as a main tax revenue brings significant amounts to the public coffers and for this reason, it is at the epicenter of the tax audits of Ministry of Finance and the Independent Authority of Public Revenue, authorities responsible for the tax audits. It makes a significant contribution to both national and EU budget. The aim of this paper is to present concepts such as tax, taxation, tax evasion, tax avoidance, informal economy, as well as the functions, deficit and importance of VAT, due to which this tax is in the sights of the state tax audit mechanism. The relevant research was carried out with the participation of executives of the state audit services, in order to draw safe conclusions regarding the extent of tax evasion in indirect taxation and the course of the VAT Gap.