Ποιοτικός έλεγχος βιοδραστικών συστατικών καλλυντικών προϊόντων με Χρωματογραφία Υπερκρίσιμου Ρευστού(SFC)
Quality control of bioactive components in cosmetic products using Supercritical Fluid Chromatography(SFC)
![Thumbnail](/xmlui/bitstream/handle/11400/6524/Tsimplakaki_212210.pdf.jpg?sequence=4&isAllowed=y)
Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία
Author
Τσιμπλακάκη, Σοφία
Date
2024-04Advisor
Παπαδόπουλος, ΑπόστολοςKeywords
Χρωματογραφία υπερκρίσιμου ρευστού ; Ποιοτικός έλεγχος ; Καλλυντικά ; Βιοδραστικά συστατικά ; Πράσινη Χημεία ; Υπερκρίσιμο διοξείδιο του άνθρακα ; Ανιχνευτές ; Κινητή ΦάσηAbstract
Η χρήση των καλλυντικών προϊόντων από τον άνθρωπο ξεκίνησε εκατοντάδες χρόνια πριν, με στόχο όχι μόνο τη βελτίωση της φυσικής εμφάνισης αλλά και την προστασία τμημάτων του φυσικού σώματος από ενδογενείς και εξωγενείς βλαπτικούς παράγοντες.
Στις μέρες μας, τα καλλυντικά προϊόντα αποτελούν τμήμα της καθημερινότητας του σύγχρονου ανθρώπου. Η Επιστήμη καλλυντικών, από την πλευρά της, αξιοποιώντας βιοδραστικά συστατικά φυσικής προέλευσης όπως, βιταμίνες, πρωτεΐνες, λιπίδια κ.ά συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των προϊόντων αυτών. Παράλληλα, αναζητεί διαρκώς καινοτόμες τεχνικές και μεθόδους ποιοτικού και ποσοτικού ελέγχου των βιοδραστικών συστατικών, στοχεύοντας όχι μόνο στην ικανοποίηση του καταναλωτή αλλά και στην προστασία του περιβάλλοντος.
Μια τέτοια τεχνική, η οποία βρίσκει εφαρμογές σε διάφορα επιστημονικά πεδία, είναι η Χρωματογραφία Υπερκρίσιμου Ρευστού (Supercritical Fluid Chromatography, SFC). Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι η εκμετάλλευση των ιδιοτήτων των ρευστών σε υπερκρίσιμη κατάσταση για χρήση τους ως διαλύτες έκλουσης (κινητή φάση). Ο συνηθέστερος διαλύτης που χρησιμοποιείται είναι το Υπερκρίσιμο Διοξείδιο του Άνθρακα (Supercritical Carbon Dioxide, scCO2) το οποίο, εκτός από τις εξαιρετικές φυσικοχημικές του ιδιότητες, είναι φιλικό προς το περιβάλλον.
Στα πλαίσια της παρούσας εργασίας βιβλιογραφικής ανασκόπησης διερευνάται ο ποιοτικός έλεγχος βιοδραστικών συστατικών καλλυντικών προϊόντων με την τεχνική SFC, ενώ παράλληλα εξετάζονται οι τρόποι ανίχνευσης του κάθε συστατικού.
Μέσα από αυτήν τη μελέτη εξήχθησαν ποικίλα και ενδιαφέροντα συμπεράσματα τα οποία σχετίζονται όχι μόνο με την αξιοποίηση των ήδη υπαρχόντων δυνατοτήτων της εν λόγω χρωματογραφικής τεχνικής στον τομέα των καλλυντικών, αλλά επίσης και με τα σημεία εκείνα στα οποία επιδέχεται βελτιώσεις μελλοντικά, από πλευράς εφαρμογών και ανάπτυξης μεθόδων.
Η χρήση των καλλυντικών προϊόντων από τον άνθρωπο ξεκίνησε εκατοντάδες χρόνια πριν, με στόχο όχι μόνο τη βελτίωση της φυσικής εμφάνισης αλλά και την προστασία τμημάτων του φυσικού σώματος από ενδογενείς και εξωγενείς βλαπτικούς παράγοντες.
Στις μέρες μας, τα καλλυντικά προϊόντα αποτελούν τμήμα της καθημερινότητας του σύγχρονου ανθρώπου. Η Επιστήμη καλλυντικών, από την πλευρά της, αξιοποιώντας βιοδραστικά συστατικά φυσικής προέλευσης όπως, βιταμίνες, πρωτεΐνες, λιπίδια κ.ά συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των προϊόντων αυτών. Παράλληλα, αναζητεί διαρκώς καινοτόμες τεχνικές και μεθόδους ποιοτικού και ποσοτικού ελέγχου των βιοδραστικών συστατικών, στοχεύοντας όχι μόνο στην ικανοποίηση του καταναλωτή αλλά και στην προστασία του περιβάλλοντος.
Μια τέτοια τεχνική, η οποία βρίσκει εφαρμογές σε διάφορα επιστημονικά πεδία, είναι η Χρωματογραφία Υπερκρίσιμου Ρευστού (Supercritical Fluid Chromatography, SFC). Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι η εκμετάλλευση των ιδιοτήτων των ρευστών σε υπερκρίσιμη κατάσταση για χρήση τους ως διαλύτες έκλουσης (κινητή φάση). Ο συνηθέστερος διαλύτης που χρησιμοποιείται είναι το Υπερκρίσιμο Διοξείδιο του Άνθρακα (Supercritical Carbon Dioxide, scCO2) το οποίο, εκτός από τις εξαιρετικές φυσικοχημικές του ιδιότητες, είναι φιλικό προς το περιβάλλον.
Στα πλαίσια της παρούσας εργασίας βιβλιογραφικής ανασκόπησης διερευνάται ο ποιοτικός έλεγχος βιοδραστικών συστατικών καλλυντικών προϊόντων με την τεχνική SFC, ενώ παράλληλα εξετάζονται οι τρόποι ανίχνευσης του κάθε συστατικού.
Μέσα από αυτήν τη μελέτη εξήχθησαν ποικίλα και ενδιαφέροντα συμπεράσματα τα οποία σχετίζονται όχι μόνο με την αξιοποίηση των ήδη υπαρχόντων δυνατοτήτων της εν λόγω χρωματογραφικής τεχνικής στον τομέα των καλλυντικών, αλλά επίσης και με τα σημεία εκείνα στα οποία επιδέχεται βελτιώσεις μελλοντικά, από πλευράς εφαρμογών και ανάπτυξης μεθόδων.
Abstract
The use of cosmetic products by people is dating back thousands of years, in order, not only to enhance physical appearance but also to protect certain parts of the body (skin, teeth etc) from endogenous and exogenous harmful factors.
Nowadays, cosmetics are part of contemporary people’s everyday life. The Science of Cosmetics, by employing bioactive ingredients of natural origin such as, vitamins, proteins, lipids etc. contributes to the improvement of the quality and the effectiveness of these products. Simultaneously, cosmetics’ scientists are continuously searching for modern methods of qualitative and quantitative determination of the active ingredients, aiming not only at the consumer’s satisfaction but also at the environmental protection.
A method that fulfills the above criteria is Supercritical Fluid Chromatography (SFC). Its main characteristic is the employment of the properties that fluids attain upon reaching the supercritical state of matter, in order to use them as eluents (mobile phase). The solvent that is more often used is supercritical carbon dioxide (scCO2) which, apart from its excellent physicochemical properties, is friendly to the environment.
In this context, the present thesis deals with the qualitative determination of cosmetic products’ bioactive ingredients by SFC, while certain methods for detecting each compound are detected.
Through this study, diverse and interesting conclusions are reached in relation not only to the employment of this chromatographic technique’s properties on the cosmetics sector but also to the points that could be improved in the future, regarding method development and applications.