Προσδιορισμός βέλτιστης θέσης εμπορικών λιμένων (γενικού και χύδην φορτίου) για τη βιώσιμη ανάπτυξή τους στην τοπική κοινωνία. Η περίπτωση του λιμένα της Ελευσίνας
Determination of optimal location of commercial ports (general and bulk cargo) for their sustainable development in the local community. The case of the port of Elefsis

Keywords
Εμπορικοί λιμένες ; Γενικό φορτίο ; Βέλτιστη θέση ; Βιώσιμη ανάπτυξη ; Πολυκριτήρια ανάλυση αποφάσεων ; Ελευσίνα ; ΛιμάνιαAbstract
Αντικείμενο της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση και αξιολόγηση των κατάλληλων κριτηρίων επιλογής για τον καθορισμό της ιδανικής τοποθεσίας εμπορικών λιμένων, με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξή τους, λαμβάνοντας υπόψη τον σημαντικό κοινωνικό και οικονομικό τους ρόλο στην τοπική κοινότητα. Η σχέση πόλεων και λιμανιών είναι αλληλένδετη και απαιτεί μακροπρόθεσμη στρατηγική και προγραμματισμό. Ωστόσο, αυτή η σχέση δεν παραμένει πάντα ανεπηρέαστη, καθώς, ενώ οι λιμένες συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη της ευρύτερης περιοχής, συχνά ανακύπτουν προβλήματα όπως η περιβαλλοντική επιβάρυνση, η κυκλοφοριακή συμφόρηση ή η δέσμευση ζωτικού χώρου της πόλης. Με βάση τα παραπάνω, η διπλωματική αυτή εργασία αξιολογεί τα τρία διαφορετικά σενάρια μετεγκατάστασης του λιμένα Ελευσίνας και, αφού εξετάσει τις επιπτώσεις τους στην τοπική κοινωνία και οικονομία, καταλήγει ότι η προτιμητέα επιλογή είναι η μεταφορά του λιμένα στην περιοχή της «Χαλυβουργικής», η οποία όμως δεν υπάγεται στη δικαιοδοσία του λιμένα. Αρχικά εξετάζει τις βασικές λειτουργίες και υποδομές των λιμένων, τις οικονομικές και κοινωνικές τους επιπτώσεις, καθώς και τα περιβαλλοντικά ζητήματα που προκύπτουν από τη λειτουργία τους. Επιπλέον, αναφέρονται οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι λιμένες και οι μελλοντικές τάσεις στην ανάπτυξή τους. Πραγματοποιείται βιβλιογραφική ανασκόπηση της κατάταξης των λιμένων με βάση τη γενιά τους, προσδιορίζοντας τις τεχνολογικές και λειτουργικές διαφορές. Ακολούθως παρουσιάζεται μια λεπτομερή ταξινόμηση των λιμένων με βάση διαφορετικά κριτήρια όπως η χρήση, η γεωγραφική θέση, τα συστήματα θαλάσσιων μεταφορών και η ιδιοκτησία. Αυτή η ταξινόμηση επιτρέπει τη συστηματική ανάλυση των λιμένων σε σχέση με τη λειτουργία και το ρόλο τους στο παγκόσμιο δίκτυο μεταφορών. Στη συνέχεια η μελέτη δίνει έμφαση στην περίπτωση του λιμένα της Ελευσίνας, επικεντρώνεται στην ανάλυση των στοιχείων του, με ανάλυση της δημογραφικής και κοινωνικοοικονομικής εικόνας της περιοχής, καθώς και της ιστορικής εξέλιξης του λιμανιού. Εξετάζονται οι υφιστάμενες λιμενικές υποδομές και η συνδεσιμότητα του λιμανιού με οδικά και σιδηροδρομικά δίκτυα. Επίσης, περιλαμβάνονται δεδομένα για τη λιμενική δραστηριότητα και η καταγραφή του φόρτου, καθώς και μια ανάλυση SWOT που αποκαλύπτει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της τρέχουσας κατάστασης, τις ευκαιρίες αλλά και τις αδυναμίες. Τέλος, εισάγεται η πολυκριτηριακή ανάλυση λήψης αποφάσεων (MCDA), παρουσιάζοντας τη σημασία της στη διαδικασία επιλογής της βέλτιστης θέσης για έναν λιμένα. Εξηγούνται οι διαφορετικές τεχνικές λήψης αποφάσεων και η εφαρμογή τους στην περίπτωση του λιμένα της Ελευσίνας, για την εύρεση της βέλτιστης λύσης που θα προάγει τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη συνεργασία με την τοπική κοινωνία. Η μελέτη ολοκληρώνεται με βιβλιογραφικές αναφορές που υποστηρίζουν τα δεδομένα και τα συμπεράσματα της έρευνας.
Abstract
The object of this paper is to investigate and evaluate the appropriate selection criteria for determining the ideal location of commercial ports, with the aim of their sustainable development, considering their important social and economic role in the local community. The relationship between cities and ports is interrelated and requires long-term strategy and planning. However, this relationship does not always remain unaffected, since, while ports contribute to the economic development of the wider region, problems often arise such as environmental burden, traffic congestion or taking up living space of the city. Based on the above, this thesis evaluates the three different relocation scenarios of the port of Elefsis and, after examining their effects on the local society and economy, concludes that the preferable option is the transfer of the port to the area of "Halyvourgiki", which subject to port jurisdiction. At the beginning examines the basic functions and infrastructure of ports, their economic and social impacts, as well as the environmental issues arising from their operation. In addition, the challenges faced by the ports and the future trends in their development are mentioned. A literature review is conducted to rank ports by generation, identifying technological and operational differences. A detailed classification of ports based on different criteria such as usage, geographical location, maritime transport systems and ownership is presented below. This classification allows for the systematic analysis of ports in relation to their function and role in the global transport network. Then the study emphasizes the case of the port of Elefsina, it focuses on the analysis of its elements, with an analysis of the demographic and socio-economic picture of the area, as well as the historical development of the port. The existing port infrastructure and the connectivity of the port with road and rail networks are examined. Also included is data on port activity and cargo recording, as well as a SWOT analysis that reveals the strengths and weaknesses of the current situation, opportunities and weaknesses. Finally, multi-criteria decision analysis (MCDA) is introduced, presenting its importance in the process of choosing the optimal location for a port. The different decision-making techniques are explained and their application in the case of the port of Elefsina, to find the optimal solution that will promote sustainable development and cooperation with the local community. The study concludes with bibliographic references that support the research data and conclusions.