Αναγνωστικές δεξιότητες παιδιών με σύνδρομο Down
Reading skills of children with Down syndrome

Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία
Συγγραφέας
Γυμνοπούλου, Κωνσταντίνα
Ημερομηνία
2025-02-26Επιβλέπων
Ταβουλάρη, ΖαχαρούλαΛέξεις-κλειδιά
Down syndrome ; Cognitive factors ; Literacy development ; Phonological awarness ; Reading comprehension ; Reading skills ; Reading interventions ; Σύνδρομο Down ; Αναγνωστικές δεξιότητες ; Αναγνωστική κατανόησηΠερίληψη
Οι αναγνωστικές δεξιότητες των παιδιών με σύνδρομο Down αναπτύσσονται διαφορετικά από αυτές των συνομηλίκων τους, και συχνά απαιτείται ο σχεδιασμός των κατάλληλων παρεμβάσεων για την υποστήριξη τους. Σκοπός της παρούσας συστηματικής βιβλιογραφικής ανασκόπησης είναι η ανάλυση των παραγόντων που επηρεάζουν την ανάπτυξη τους και της αποτελεσματικότητας των τρεχουσών παρεμβάσεων. Πραγματοποιήθηκε μια ολοκληρωμένη βιβλιογραφική αναζήτηση σε πολλές ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων των PubMed, Google Scholar, Web of Science και PsycINFO, για τον εντοπισμό πρόσφατων εμπειρικών μελετών (2015-2025). Οι όροι αναζήτησης περιελάμβαναν τα εξής: «σύνδρομο Down», «αναγνωστικές δεξιότητες», «ανάπτυξη γραμματισμού», «αναγνωστική κατανόηση», «φωνολογική επίγνωση», «γνωστικοί παράγοντες» και «αναγνωστικές παρεμβάσεις». Οι τελεστές Boolean (AND, OR) χρησιμοποιήθηκαν για να μεγιστοποιήσουν τα αποτελέσματα αναζήτησης. Το σύνολο των ευρημάτων αποκαλύπτει τη σύνθετη αλληλεπίδραση γλωσσικών και μη γλωσσικών παραγόντων στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων ανάγνωσης σε παιδιά με σύνδρομο Down, υπογραμμίζοντας την αναγκαιότητα προσαρμοσμένων, πολύπλευρων παρεμβάσεων. Συγκεκριμένα, η φωνολογική επίγνωση, το λεξιλόγιο, και η αναγνώριση των λέξεων, ως βασικά στοιχεία για την επιτυχία της ανάγνωσης. Ωστόσο, οι μελέτες δείχνουν επίσης ότι αυτοί οι παράγοντες από μόνοι τους δεν επαρκούν για να εγγυηθούν ουσιαστική πρόοδο στην ανάγνωση, ιδιαίτερα στην κατανόηση. Η προσοχή, η μνήμη και οι ευρύτερες γνωστικές ικανότητες, παίζουν επίσης κρίσιμο ρόλο στη διαμόρφωση των αποτελεσμάτων γραμματισμού, υποδηλώνοντας ότι οι παρεμβάσεις ανάγνωσης για παιδιά με σύνδρομο Down πρέπει να υιοθετούν μια ολιστική προσέγγιση, που να καλύπτει τόσο τις γλωσσικές όσο και τις γνωστικές ανάγκες. Οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη όλα τα παραπάνω προκειμένου να υποστηρίξουν τους μαθητές με σύνδρομο Down κατάλληλα. Η μελλοντική έρευνα θα πρέπει να συνεχίσει να διερευνά τον καλύτερο τρόπο σχεδιασμού ολοκληρωμένων προγραμμάτων. Πέραν αυτού, θα ήταν ωφέλιμο να δοθεί προσοχή στην δειγματοληψία προκειμένου να καλυφθούν οι εκάστοτε στόχοι. Η επιλογή ενός ετερογενούς δείγματος μπορεί να είναι πιο κατάλληλη όταν η γενίκευση είναι επιθυμητή, καθώς επιτρέπει μια ευρύτερη κατανόηση της ανάπτυξης της ανάγνωσης σε διάφορα προφίλ. Ωστόσο, μπορεί επίσης να εισάγει μεταβλητότητα που περιπλέκει την ερμηνεία των ευρημάτων. Αντίθετα, ένα ομοιογενές δείγμα μπορεί να οδηγήσει σε πιο ελεγχόμενες συνθήκες και ακριβέστερα αποτελέσματα, αλλά θα μπορούσε να περιορίσει την εξωτερική εγκυρότητα της μελέτης.
Περίληψη
The reading skills of children with Down syndrome develop differently from their peers, and appropriate interventions to support them often need to be designed. The purpose of this systematic literature review is to analyze the factors that influence their development and the effectiveness of current interventions. A comprehensive literature search was conducted in several electronic databases, including PubMed, Google Scholar, Web of Science, and PsycINFO, to identify recent empirical studies (2015-2025). Search terms included: “Down syndrome”, “reading skills”, “literacy development”, “reading comprehension”, “phonological awareness”, “cognitive factors”, and “reading interventions”. Boolean operators (AND, OR) were used to maximize search results. The findings reveal the complex interplay of linguistic and non-linguistic factors in the development of reading skills in children with Down syndrome, highlighting the need for tailored, multifaceted interventions. In particular, phonological awareness, vocabulary, and word recognition are key components for reading success. However, studies also show that these factors alone are not sufficient to guarantee substantial progress in reading, especially in comprehension. Attention, memory, and broader cognitive abilities also play a critical role in shaping literacy outcomes, suggesting that reading interventions for children with Down syndrome should adopt a holistic approach, addressing both linguistic and cognitive needs. Educators should take all of the above into account in order to support students with Down syndrome appropriately. Future research should continue to explore how best to design integrated programs. In addition, it would be beneficial to pay attention to sampling in order to meet the respective objectives. Choosing a heterogeneous sample may be more appropriate when generalizability is desired, as it allows for a broader understanding of reading development across different profiles. However, it may also introduce variability that complicates the interpretation of findings. In contrast, a homogeneous sample may lead to more controlled conditions and more precise results, but could limit the external validity of the study. Keywords: “Down syndrome”, “reading skills”, “literacy development”, “reading comprehension”, “phonological awareness”, “cognitive factors” and “reading interventions”.