Σχολικός εκφοβισμός μαθητών με Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες
School bullying of students with special educational needs

Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία
Συγγραφέας
Μπλάτσου, Χριστίνα
Ημερομηνία
2025-02-26Επιβλέπων
Ταβουλάρη, ΖαχαρούλαΛέξεις-κλειδιά
Σχολικός εκφοβισμός ; Στρατηγικές αντιμετώπισης ; Μαθητές ; Ειδικές Εκπαιδευτικές Ανάγκες ; Εκπαιδευτικοί ; Ευαισθητοποίηση ; Μέθοδοι πρόληψης ; Εκφοβισμός ; Διαχείριση ; School bullying ; Students ; Special Educational NeedsΠερίληψη
Τα τελευταία χρόνια έχει αυξηθεί η εμφάνιση του φαινομένου του εκφοβισμού στα σχολεία και έχει πολλές μορφές. Σε πολλές περιπτώσεις, τα θύματα του εκφοβισμού είναι μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΕΑ) και αυτό γιατί οι μαθητές αυτοί αντιμετωπίζουν μαθησιακές και ψυχοκοινωνικές δυσκολίες με αποτέλεσμα να υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να είναι επιθετικοί και στόχοι εκφοβισμού (Καραδήμα, 2015).
Η παρούσα εργασία έχει ως σκοπό να διερευνήσει το φαινόμενο του σχολικού εκφοβισμού (bullying) σε μαθητές με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, εντοπίζοντας τις μορφές και τις αιτίες του εκφοβισμού που αντιμετωπίζουν οι μαθητές αυτοί, καθώς και τις συνέπειες του εκφοβισμού στην υγεία και την ευημερία τους. Επιπλέον, αποσκοπεί στην κατανόηση των στρατηγικών πρόληψης και αντιμετώπισης που εφαρμόζονται στο σχολικό περιβάλλον και τη διατύπωση προτάσεων για τη βελτίωση της υποστήριξης αυτών των μαθητών στο πλαίσιο του σχολείου. Παράλληλα, εξετάζει τη συχνότητα εκδήλωσης του σχολικού εκφοβισμού σε αυτή την ομάδα μαθητών, αναγνωρίζοντας τις ιδιαίτερες δυσκολίες που ενδέχεται να αντιμετωπίζουν λόγω των αναγκών τους και των χαρακτηριστικών τους. Τέλος, προτείνονται τρόποι πρόληψης και αντιμετώπισης του φαινομένου αυτού.
Η εργασία θα ακολουθήσει μια μικτή μεθοδολογία, συνδυάζοντας ποσοτικά και ποιοτικά δεδομένα. Θα πραγματοποιηθεί συλλογή δεδομένων από έρευνες που έχουν ήδη διεξαχθεί πάνω στο συγκεκριμένο θέμα και θα γίνει θεματική ανάλυση για τα ποιοτικά δεδομένα.
Από τα ευρήματα της μελέτης προέκυψε ότι, δυστυχώς, τα περιστατικά εκφοβισμού μεταξύ μαθητών στο σχολικό περιβάλλον δεν αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά και άμεσα. Η συνεκπαίδευση μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες (ΕΑΕ) και μαθητών με τυπική ανάπτυξη σε γενικά σχολεία βοηθά να υπάρχει κοινωνική αλληλεπίδραση μεταξύ τους (Rose & Gage, 2017). Ωστόσο, το ποσοστό που δείχνει ποια παιδιά γίνονται πιο εύκολα θύματα, είναι αυξημένο στους μαθητές με ΕΕΑ, εξαιτίας της λιγότερης κοινωνικής δύναμης που έχουν (Malecki etal., 2020 ) αλλά και πιο λίγες δεξιότητες στην επικοινωνία και την κοινωνικοποίηση τους, οι οποίες θα τους βοηθούσαν να αποφύγουν την θυματοποίηση (Rose & Gage, 2017 ). Η θεσμοθέτηση ενός ολοκληρωμένου συστήματος για την πρόληψη και τον έλεγχο της ενδοσχολικής βίας στα συμπεριληπτικά σχολεία είναι απαραίτητη για τη δημιουργία καλών πολιτών στην κοινωνία και η παρούσα εργασία επικεντρώνεται σε αυτόν τον στόχο.
Περίληψη
In recent years, the occurrence of bullying in schools has increased and it takes many forms. In many cases, the victims of bullying are students with special educational needs (SEN) and this is because these students face learning and psychosocial difficulties, resulting in high chances of being aggressive and targets of bullying.
The purpose of this work is to investigate the phenomenon of school bullying (bullying) in students with special educational needs, identifying the forms and causes of bullying faced by these students, as well as the consequences of bullying on their health and well-being. In addition, it aims to understand the prevention and coping strategies applied in the school environment and to formulate proposals to improve the support of these students within the school context. At the same time, it examines the frequency of school bullying in this group of students, recognizing the particular difficulties they may face due to their needs and characteristics. Finally, ways to prevent and deal with this phenomenon are suggested.
The paper will follow a mixed methodology, combining quantitative and qualitative data. Data will be collected from research that has already been conducted on the specific topic and a thematic analysis will be made for the qualitative data.
From the findings of the study it emerged that, unfortunately, incidents of bullying between students in the school environment are not dealt with effectively and immediately. Co-education of students with special educational needs (SEN) and students with typical development in mainstream schools helps to have social interaction between them (Rose & Gage, 2017). However, the percentage that shows which children are more easily victimized is increased among students with SEN, due to the less social power they have (Malecki etal., 2020 ) but also less communication and socialization skills, which would help them avoid victimization (Rose & Gage, 2017). Institutionalizing a comprehensive system for the prevention and control of intra-school violence in inclusive schools is necessary to create good citizens in society, and this paper focuses on this goal.