Διαχείριση άγχους παιδιών με αυτισμο(ΔΑΦ) μέσω αθλητικών δραστηριοτήτων
Anxiety management of children with autism(ASD) through physical activities

Μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία
Συγγραφέας
Ουντζιαν, Ελένη
Ημερομηνία
2025-02-25Επιβλέπων
Σκαναβή, ΚωνσταντίναΛέξεις-κλειδιά
Αυτισμός ; ΄Αγχος ; Φυσικές Δραστηριότητες ; Autism Spectrum Disorders ; Children ; Physical activities ; Anxiety managementΠερίληψη
Η διπλωματική εργασία με τίτλο: «Διαχείριση άγχους παιδιών με αυτισμό (ΔΑΦ) μέσω
φυσικών δραστηριοτήτων» αποτελεί βιβλιογραφική ανασκόπηση, η οποία εξετάζει τη νευρολογική
διαταραχή του Αυτισμού ή Διαταραχής Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ), αγγλ. (Autism Spectrum
Disorders) καθώς και τον τρόπο με τον οποίο οι φυσικές και αθλητικές δραστηριότητες συμβάλλουν
στη διαχείριση του άγχους που βιώνουν τα παιδιά με ΔΑΦ.Η συγκεκριμένη διαταραχή, η οποία
εμφανίζεται σε πολύ νεαρή ηλικία και επηρεάζει ποικίλες πτυχές της ανθρώπινης συμπεριφοράς,
μελετάται σε συνδυασμό με τα οφέλη που προσφέρουν οι φυσικές δραστηριότητες και ο
αθλητισμός στην αντιμετώπιση του άγχους αλλά και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των παιδιών
που έχουν διαγνωστεί με ΔΑΦ.
Στο πρώτο κεφάλαιο της εργασίας γίνεται μια ακριβής και εμπεριστατωμένη αναφορά στη
ΔΑΦ. Αρχικά, αναλύεται η σημασιολογική προέλευση του όρου «αυτισμός» και ακολουθεί σύντομη
ιστορική αναδρομή, στην οποία καταγράφονται σύντομα βασικοί σταθμοί ιστορικής εξέλιξης της
διαταραχής. Στη συνέχεια, γίνεται ανασκόπηση της γενετικής καταβολής, της κλινικής ένδειξης, των
κατηγοριών, των συμπτωμάτων, καθώς και της ηλικιακής περιόδου κατά την οποία εμφανίζεται ο
αυτισμός και ακολούθως επιχειρείται συσχέτιση του άγχους με την Αυτιστική Διαταραχή μέσα από
την ανάλυση των αιτιών και των παραγόντων που επιδρούν, ώστε τα παιδιά με αυτισμό
παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα άγχους. Τέλος, παρουσιάζονται οι θεραπευτικές παρεμβάσεις
που εφαρμόζονται βάσει της βιβλιογραφίας.
Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύονται συγκριτικά τα οφέλη της άσκησης στον γενικό πληθυσμό
με τα αντίστοιχα επιδιωκόμενα οφέλη σε άτομα με αυτισμό, επισημαίνοντας κυρίως τη μείωση των
στερεοτυπιών που προκαλούνται ως ένδειξη άγχους.
Στο τρίτο κεφάλαιο παρουσιάζεται η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε για την ανασκόπηση
της βιβλιογραφίας.
Στο τέταρτο κεφάλαιο διατυπώνονται οι θεωρητικές προσεγγίσεις που αναδεικνύουν τον
ρόλο της άσκησης στη μείωση του άγχους για παιδιά με αυτισμό και περιγράφονται τα οφέλη των
φυσικών δραστηριοτήτων, όπως η θεραπευτική κολύμβηση και η ιππασία.
Στο πέμπτο κεφάλαιο γίνεται μία περίληψη των βασικών ερευνών της βιβλιογραφικής
ανασκόπησης, καθώς και των συμπερασμάτων τους. Παράλληλα, διατυπώνονται προτάσεις για
περαιτέρω έρευνες.
Συμπερασματικά, προκύπτουν σημαντικά ευρήματα σχετικά με τον ρόλο της φυσικής
δραστηριότητας στα παιδιά με ΔΑΦ. Συγκεκριμένα, η φυσική δραστηριότητα επιδρά θετικά στη
βελτίωση της κοινωνικότητας και της επικοινωνίας καθώς και στην προσαρμογή σε νέες συνθήκες.
Φαίνεται πως ακόμα και σύντομης διάρκειας άσκηση (15 λεπτά μέτριας έως έντονης έντασης)
μπορεί να μειώσει τις στερεοτυπικές συμπεριφορές για 2 ώρες. Επιπλέον, έχουν καταγραφεί
μακροπρόθεσμες βελτιώσεις, όπως η ενίσχυση των γνωστικών και των κινητικών δεξιοτήτων και η
μείωση άγχους μέσω συνέπειας. Σημειώνεται πως η συνέπεια και η διάρκεια της άσκησης (π.χ. 16
εβδομάδες σχολικής άσκησης) μπορούν να μειώσουν το άγχος. Τα παραπάνω ευρήματα
αποδεικνύουν τη σημασία της φυσικής δραστηριότητας ως εργαλείου βελτίωσης της ποιότητας
ζωής των παιδιών με ΔΑΦ και κυρίως αναφορικά με τη βελτίωση της ψυχοκοινωνικής,
συναισθηματικής και σωματικής τους υγείας.
Περίληψη
The thesis entitled: "Anxiety management in children with autism (ASD) through physical
activities" is a literature review, which examines the neurological disorder of Autism or Autism
Spectrum Disorders (ASD) as well as the way in which physical and sports activities contribute to the
management of anxiety experienced by children with ASD. This specific disorder, which appears at a
very young age and affects various aspects of human behavior, is studied in combination with the
benefits that physical activities and sports offer in dealing with anxiety and in improving the quality
of life of children diagnosed with ASD.
The first chapter of the work provides a precise and in-depth account of ASD. Initially, the
semantic origin of the term "autism" is analyzed, followed by a brief historical review, which briefly records key milestones in the historical development of the disorder. Subsequently, a review is made
of the genetic background, clinical indications, categories, symptoms, as well as the age period during
which autism appears, and then an attempt is made to correlate anxiety with Autistic Disorder
through the analysis of the causes and factors that influence children with autism to present
increased levels of anxiety. Finally, the therapeutic interventions that are applied based on the
bibliography are presented.
The second chapter analyzes the benefits of exercise in the general population in comparison
with the corresponding intended benefits in people with autism, mainly highlighting the reduction of
stereotypes that are caused as a sign of anxiety.
The third chapter presents the methodology followed for the literature review.
The fourth chapter outlines the theoretical approaches that highlight the role of exercise in
reducing anxiety for children with autism and describes the benefits of physical activities, such as
therapeutic swimming and horseback riding.
The fifth chapter provides a summary of the main research findings of the literature review,
as well as their conclusions. At the same time, suggestions for further research are formulated.
In conclusion, important findings emerge regarding the role of physical activity in children
with ASD. Specifically, physical activity has a positive effect on improving sociability and
communication as well as on adapting to new conditions. It seems that even short-term exercise (15
minutes of moderate to vigorous intensity) can reduce stereotypical behaviors for 2 hours. In
addition, long-term improvements have been recorded, such as enhancing cognitive and motor skills
and reducing anxiety through consistency. It is noted that the consistency and duration of exercise
(e.g. 16 weeks of school exercise) can reduce anxiety. The above findings demonstrate the
importance of physical activity as a tool for improving the quality of life of children with ASD and
mainly with regard to improving their psychosocial, emotional and physical health.