Αναζήτηση πρωτόζωων σε νωπά λαχανικά προοριζόμενα για ανθρώπινη κατανάλωση
Detecting protozoans in fresh vegetables intended for human consumption
![Thumbnail](/xmlui/bitstream/handle/11400/6404/Kyritsi_19679081.pdf.jpg?sequence=4&isAllowed=y)
Λέξεις-κλειδιά
Πρωτόζωα ; Μικροοργανισμοί ; Λαχανικά ; Vegetables ; Protozoan parasites ; Public health ; Δημόσια ΥγείαΠερίληψη
Η χαμηλή θερμιδική αξία των λαχανικών σε συνδυασμό την με την υψηλή διατροφική αξία τους,
βοηθούν στην παρότρυνση κατανάλωσής τους ως συνοδευτικό με κάθε κυρίως γεύμα. Τα ωμά
λαχανικά μπορεί να είναι πιθανή πηγή βακτηριακών, ιογενών αλλά και παρασιτικών λοιμώξεων
που μεταδίδονται κοπρανοστοματικά. Κίνδυνοι μόλυνσης τους υπάρχουν σε διάφορα στάδια της
παραγωγικής διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής, της συλλογής, της μεταφοράς,
της προετοιμασίας και της επεξεργασίας. Στόχος της παρούσας μελέτης ήταν η αναζήτηση
παθογόνων παρασίτων σε ωμά λαχανικά από το νομό Αττικής που προορίζονταν για κατανάλωση
χωρίς θερμική επεξεργασία. Στα λεπτοκομμένα δείγματα έγινε αρχικά έκπλυση με διάλυμα
ECOS® Fruit & Veggie Wash σε νερό, ώστε να αποκολληθούν όλα τα παρασιτικά στοιχεία που
ήταν πιθανώς κολλημένα στα λαχανικά. Το έκπλυμα υπέστη κατόπιν συμπύκνωση με
φυγοκέντρηση στις 1500 στρ για 5 λεπτά. Στο συμπυκνωμένο υλικό γινόταν εμπλουτισμός κατά
WHO με φορμαλίνη 10% και οξικό αιθυλεστέρα και στο τελικό ίζημα γινόταν η μικροσκοπική
αναζήτηση τόσο σε νωπό δείγμα με χρήση Lugol, όσο και σε μονιμοποιημένο επίχρισμα μετά από
τροποποιημένη οξεάντοχη χρώση για κρυπτοσπορίδια. Ελέχθηκαν 32 δείγματα από λαϊκές αγορές,
λαχανογορές και πολυκαταστήματα. Σε τρία από αυτά (ποσοστό 9,4%) βρέθηκαν κύστεις Giardia
duodenalis. Οι κύστεις βρέθηκαν στο σέλινο, το κοκκινόφυλλο μαρούλι και την ρόκα που
υπάγονται στην κατηγορία των φυλλωδών λαχανικών. Δεν βρέθηκαν κύστεις ή ωοκύστεις άλλων
παθογόνων πρωτοζώων, ούτε αυγά ή προνύμφες παρασιτικών ελμίνθων. Τα ευρήματά μας
υπογραμμίζουν ότι και σε ανεπτυγμένες χώρες όπως η Ελλάδα, συνεχίζουν να υπάρχουν παράσιτα
που μπορεί να μεταδοθούν μέσω μολυσμένων νωπών λαχανικών που με τη σειρά τους
μολύνθηκαν είτε με άμεσο χειρισμό από μολυσμένο άτομο, είτε με πότισμα με μολυσμένο νερό.
Για το λόγο αυτό, θα πρέπει τα λαχανικά να υφίστανται υγιεινή επεξεργασία (καλό πλύσιμο, με
νερό ή με νερό και ξύδι) πριν τη κατανάλωση στο σπίτι, όπως και αντίστοιχη διαχείριση σε επίπεδο
εστιατορίου ή χώρου μαζικής παραγωγής. Επειδή όμως υπάρχουν περιορισμένα δεδομένα για την
Ελλάδα σχετικά με τη μόλυνση φρούτων και λαχανικών με πρωτόζωα, προτείνεται περισσότερη
έρευνα και μελέτες επιτήρησης για την αξιολόγηση της τυχόν επίπτωσης της στην υγεία του
πληθυσμού.
Περίληψη
The low-calorie content of vegetables combined with their high nutritional value encourages their
consumption as a side dish with every main meal. Raw vegetables can be a possible source of
bacterial, viral, and parasitic infections transmitted fecal-orally. Risks of contamination exist at
various stages of the production process, including production, harvesting, transportation,
preparation, and processing. The aim of this study was to search for pathogenic parasites in raw
vegetables from the Attica region intended for consumption without thermal processing. In thinsliced vegetable samples, initial washing was performed with ECOS® Fruit & Veggie Wash
solution in water to detach all potentially adhering parasitic elements. The rinse was then
concentrated by centrifugation at 1500 rpm for 5 minutes. The concentrated material was
subsequently enriched according to WHO guidelines with 10% formalin and ethyl acetate, and the
final sediment was microscopically examined both in fresh samples using Lugol's solution and in
permanent mounts after modified acid-fast staining for cryptosporidia. Thirty-two samples from
local markets, vegetable stands, and supermarkets were examined. Cysts of Giardia duodenalis
were found in three of them (9.4%). The cysts were found in celery, red leaf lettuce, and arugula,
all classified as leafy vegetables. No cysts or oocysts of other pathogenic protozoa, nor eggs or
larvae of parasitic helminths, were found. Our findings highlight that even in developed countries
such as Greece, parasites continue to exist, potentially transmitted through fresh vegetables
contaminated when directly handled by infected persons or through irrigation with contaminated
water. Therefore, vegetables need to undergo proper hygiene processing (thorough washing with
water or water and vinegar) before consumption at home as well as appropriate management at
restaurant or mass production levels. However, since there is limited data from Greece regarding
protozoan contamination of fruits and vegetables, more research and surveillance studies are
recommended to assess its impact on public health.