Οι επιδράσεις των Kλιματικών αλλαγών στην Aμπελοκαλλιέργεια και Oινοποίηση στην Σαντορίνη τα τελευταία 30 χρόνια
The effects of climate change on viticulture and wine making in Santorini in the last 30 years

Πτυχιακή εργασία
Συγγραφέας
Γρυπάρη, Μαργαρίτα-Παναγιώτα
Δράκου- Ψαρέλλη, Σοφία
Ημερομηνία
2021-02-24Επιβλέπων
Παρασκευόπουλος, ΙωάννηςΛέξεις-κλειδιά
Σαντορίνη ; Οίνος ; Κλιματική αλλαγή ; Κλίμα ; Αμπελοκαλλιέργεια ; Θερμοκρασία ; Βροχόπτωση ; Βιοκλιματικοί δείκτες ; Santorini ; Wine ; Climate change ; Temperature ; Climate ; Viticulture ; Rainfall ; Bioclimate indexesΠερίληψη
Το κλίμα και η αμπελουργία συνδέονται αναμφισβήτητα και επομένως η γνώση του επικρατέστερου καιρού και των κλιματολογικών συνθηκών μιας δεδομένης περιοχής είναι απαραίτητες για τη βέλτιστη επιλογή ποικιλίας, τη βιώσιμη παραγωγή και τη συνολική ποιότητα του τελικού οίνου που θα παραχθεί. Η κύρια ποικιλία της Σαντορίνης είναι το Ασύρτικο, το οποίο αποδίδει οίνους εξαιρετικά ποιοτικούς. Τα σταφύλια αυτής της ποικιλίας, που είναι αρκετά ευοξείδωτη, όταν οινοποιηθούν προσεκτικά δίνουν κρασιά με φρουτώδη γεύση, λεπτό άρωμα και υψηλή οξύτητα. Η παραγωγή του Ασύρτικου καλύπτει το 70% της Σαντορίνης, ένα 15% καλύπτεται από τις άλλες λευκές ποικιλίες, Αθήρι και Αηδάνι, ενώ το υπόλοιπο 15% που καλλιεργείται είναι οι ερυθρές ποικιλίες, Μανδηλαριά και Μαυροτράγανο. Αδιαμφισβήτητης σημασίας για την παραγωγή ενός ποιοτικού τελικού οίνου είναι η μελέτη των καλλιεργητικών πρακτικών που εφαρμόζονται στην άμπελο. Στο στάδιο αυτό αξίζει να σημειωθεί και η καθοριστική σημασία των επικρατέστερων συνθηκών σε κάθε στάδιο από την έκπτυξη των οφθαλμών έως και τη συγκομιδή. Κρίσιμο σημείο αποτελεί να ληφθούν υπόψη οι δείκτες κινδύνου και με βάση τις ημερήσιες καταγραφές των συνθηκών να μελετάται αν αυτοί ξεπερνιούνται. Ακόμη, να σημειωθεί η καθοριστική αξία των βιοκλιματικών δεικτών. Στην παρούσα μελέτη χρησιμοποιήθηκαν οι εξής δείκτες GDD (Growing Degree Days), GST (Growing Season Temperature) και HI (Huglin Index), των οποίων τα συμπληρωματικά στοιχεία διαμορφώνουν μία ολοκληρωμένη εκτίμηση για τις κλιματολογικές συνθήκες μιας καθορισμένης περιοχής. Εν συνέχεια, λοιπόν, στο ερευνητικό μέρος λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα δεδομένα από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Ε.Μ.Υ.) για τα έτη 1974 έως 2018, υπολογίστηκαν οι παραπάνω δείκτες και παράλληλα το μέσο ύψος των βροχοπτώσεων ανά έτος. Τα αποτελέσματα της κλιματικής αλλαγής είναι φανερά, οι θερμοκρασιακές τιμές παρουσιάζουν άνοδο, ενώ το ύψος των βροχοπτώσεων είναι φανερά χαμηλότερο από το επιθυμητό (τουλάχιστον 500mm/έτος). Τέλος, βασιζόμενοι στα προβλεπτικά μοντέλα και στα υπάρχοντα δεδομένα εκτιμώνται οι πιθανές αλλαγές που θα προκύψουν μακροπρόθεσμα και πως αυτό μπορεί να αντιμετωπιστεί. Κεντρικός πυλώνας για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής που αφορά τον γεωργικό τομέα είναι η διαχείριση διακινδύνευσης ή αλλιώς risk διαμέσου της λήψης μέτρων τόσο προετοιμασίας όσο και αντιμετώπισης. Τέλος, η κρίση μπορεί να διαχειριστεί μέσω της σταθεροποίησης και τον περιορισμό των Εκπομπών Αερίων του Θερμοκηπίου (ΕΑΘ) της ατμόσφαιρας είτε συνδυαστικά με τη λήψη μέτρων προσαρμογής.
Περίληψη
Climate and viticulture are inextricably linked and therefore knowledge of the prevailing weather and climatic conditions of a given area is essential for optimal variety selection, sustainable production and the overall quality of the final wine to be produced. The main variety of Santorini is Assyrtiko, which produces extremely high-quality wines. The grapes of this variety, which are prone to oxidation, when carefully vinified give wines with fruity taste and delicate aromas. The production of Assyrtiko covers 70% of Santorini, a 10% is covered by two other white varieties, Athiri and Aidani, while the remaining 20% that is cultivated is the red varieties, Mandilaria and Mavrotragano. Undoubtedly important for the production of a quality final wine is the study of cultivation practices applied to the vine. At this stage it is worth noting the crucial importance of the prevailing conditions in each stage from bud formation to harvest. A crucial point is to take the risk indicators into account and, based on the daily records of the conditions, to study whether they are exceeded. Also, note the decisive value of bioclimatic indicators. In the present study, the following indices GDD (Growing Degree Days), GST (Growing Season Temperature) and HI (Huglin Index) were used, the complementary data of which form a comprehensive assessment of the climatic conditions of a defined area. Then, in the research part, taking all the necessary data from the National Meteorological Service (NMS) for the years 1974 to 2018, the above indicators were calculated and at the same time the average amount of rainfall per year. The effects of climate change are obvious, the temperature values are rising, while the amount of rainfall is obviously lower than desired (at least 500mm / year). Finally, based on the forecasting models and the existing data, the possible changes that will occur in the long run and how this can be addressed are estimated. A central pillar for tackling climate change in the agricultural sector is risk management through measures of both preparation and response.
Finally, the crisis can be managed through the stabilization and reduction of Greenhouse Gas Emissions (GHG) in the atmosphere or / in combination with adaptation measures.